ارسال شده توسط :

-

منبع :

خبرگزاری ایسنا

زمان ارسال :

شنبه,26 اسفند 1396

عید نوروز

سال نو

فرهنگ و سنن

خجسته باد بهاری،بهار ارسنجان...

آیین‌های نوروز در ارسنجان

‌نوروز از مهمترين اعياد ملي ايرانيان محسوب مي‌شود كه با نو شدن طبيعت همراه است اما مهمترين بعد از جشن نوروز، تلاش براي تغيير در نوع نگاه و شيوه و سبك زندگي است .‌ايرانيان‌ از دوره‌هاي باستان تا امروز‌ تازه شدن طبيعت و آغاز سال جديد را، مبدايي براي ايجاد تحول فردي و تلاش براي تحول جمعي قرار داده‌اند‌.مردماني كه همواره سال نو را با دعا و نيايش به درگاه خداوند آغاز مي‌كنند و با ديدار با خانواده و جشن و سرور تداوم مي‌بخشند تا سالي شاد را با شادكامي آغاز كرده باشند .
پرتال جامع شهرستان ارسنجان:

استقبال از نوروز

خانه‌تكاني از مهمترين اركان رفتن به استقبال نوروز است؛ رفت و روب و شست و شوي خانه و اثاثيه براي زدودن هرچه مايه آلودگي و پلشتي است .ارسنجانی ها هم مانند ديگر مردمان ايران، در اين ايام، شستنی‌ها را می‌شویند، قالی‌های خوش رنگ قشقایی را که هر کدام باغ گلی است، مي‌تكانند و باز در خانه‌اي كه رنگ و بوي تازه گرفته است و مملو از شميم نرگس و مريم شده، مي‌گسترانند .خريد هم از اجزاي برنامه‌هاي استقبال نوروز است؛ خريد خوراكي‌هاي مخصوص اين ايام و البته پوشاكي نو؛ اگر والدين براي خود لباس نو خريداري نكنند قطعا براي فرزندان به خريد نوروز خواهند رفت .

سبز كردن سبزه هم، پيشوازي است براي نوروز؛ كاري كه معمولان همزمان با ايام اسفند و از نيمه‌هاي اين ماه آغاز مي‌شود و با وسواسي خاص همراه است .

بانوان دانه‌هايي از حبوبات و غلات را انتخاب كرده و به اميد سبز بودن زندگي، مي‌كارند و پرورش مي‌دهند تا در زمان تحويل سال، يكي از اجزاي سفره هفت سين‌شان آماده باشد .

در ارسنجان رسم است كه بعد از پاك‌كردن دانه‌هايي كه قرار است كاشته شود، آنها را مشت مشت در ظرف آبي مي‌ريزند .

مشت اول به سلامتی امام زمان «عج» در سيني يا ظرف مخصوص می‌ریزند. آن گاه در هر نوبت اسم یکی از افراد خانواده را به زبان می‌آورند. معمولا ابتدا از بچه‌ها شروع مي‌شود. چند روزی که دانه‌ها در آب ماند و جوانه زد، دانه‌ها را هر جا خواستند، از پارج و سيني و دوري(بشقاب) گرفته تا دور كوزه و ... سبز مي‌كنند‌.

در ارسنجان غیر از گندم، جو، عدس، ماشک (ماش)، ترتیزک (نوعی از شاهی)، خاکشیرهم سبز می‌کنند این سبزها را در سفره نوروزی می گذارند و آنها را نگه داشته و روز سیزده به در که به خارج شهر می‌روند، سبزها را دم آب روان می‌دهند.

چهارشنبه‌ سوری يا جشن سوری

از جشن‌هایي است که تیره‌های هند و ایرانی يا هند و اروپایی گرامی می‌داشتند، جشن آتش بود. در ایران از جشن‌های آتش که به جا مانده، جشن سوری در پایان سال یا همان چهارشنبه سوری کنونی است و جشن سده‌.

آتش در دید ایرانیان پدیده روشنی، پاکی، شادابی، سازندگی، زندگی، تندرستی و در پایانه ِپدیده خداوند است. بیماری‌ها زشتی‌ها، بدی‌ها و همه گرفتاری‌ها در پهنه تاریکی جای دارند، از همین روست که اهریمن پدیده تاریکی و زشتی یا تیرگی و تاریکی پدیده و جلوگاه اهریمن است‌.

پس افروختن آتش، راه یافتن روشنی شناخت در دل و روح است که نشانه اهریمنی و غسل و نامبارکی را از میان برمی‌دارد، از این رو، جشن سوری پایان سال را به شب واپسین چهارشنبه سال بر می‌دارد، جابه جا کردند تا با پدید آمدن سال نو، خوش و خرم و شادکام گردند‌.ارسنجانی ها چهارشنبه آخر سال را چهارشنبه سوری می‌گویند و غروب سه‌شنبه هفت کپه یا سه کپه خار تهیه می‌کنند، آن‌ها را آتش زده و از روی آتش می‌پرند‌.

 

شیرینی‌های مخصوص نوروز در ارسنجان

نان شیرین: خانوادهایی که نذر داشته باشند، قبل از عید نوروز نان شیرین مي‌پزند .

سمنی (سمنو): پخت سمني در ارسنجان تابع آئيني است و مردم اين شهر، آن آئين را بسيار گرامي مي‌دارند‌.

 

آداب و رسوم نوروزی در ارسنجان

در گستره ایران همیشه جاودان روزهایی است که با تمام وجود به انتظارش نشسته‌ایم. این روزها جاذبه و شکوه چشمگیر خود را دارند که بزرگداشت آن ها برایمان مقدس و ارزشمند است. از جمله این روزها «نوروز» است. نوروز بازیبایی اش طراوت و سرسبزی اش قشنگ ترین عیدی همه ی روزگاران است. نوروز ایرانی با بهار می آید و همین ویژگی اش بدان، اعتباری خاص بخشیده است. با فرا رسیدن نوروز تنها طبیعت نیست که حیاتی تازه را آغاز می کند و چشم ها را به دنبال خود می کشد، بلکه انسان ها هم در این سرزمین همراه با نوروز روحیه ای تازه یافته و با دید و بازدیدهای خود که سنت های دیرین نوروزی است با تقسیم شادی هایشان با هم می کوشند که در ستایش این عیدملی هرچه بیش تر سهیم باشند .

هفت سین: آئین زیبای نوروز با گذاشتن هفت سین و خوان نوروزی است شماره هفت یکی از گرامی ترین شمارها در کارهای ایزدی و حتی اهریمنی است تا جایی که بسیاری از محققین بر این باورند که این عدد شماره ای آسمانی است. چرا که هرگاه در نوشته های کهن برجای مانده، دقیق و تیزبین شویم این اندیشه به ذهنمان خطور می کند که شاید شماره هفت به راستی برتری والایی نسبت به سایر اعداد داشته است‌.

سین‌ها عبارت است از: سیب، سنجد، سبزه، سیر، سرکه، سمنو، سماق‌ .

سبزه: انتخاب سبزه به خاطر این است که با زیبایی خاص خود آغاز بهار را اعلام می‌کند و بشارت خرمی و سبزی برای تمام سال می‌دهد‌.

سیر: گرسنگی را دور کرده و برای همیشه سیری را به همراه دارد‌.

سنجد: به این خاطر است که نسنجیده کاری انجام ندهیم که سبب زیان جانی و مالی شود‌.

سرکه: ترشرویی و عبوسی را دور کرده و به جای آن لبخند و شادی می آورد‌.

سیب: میوه‌ای است که سعادت و سلامتی همراه دارد‌.

سمنی (سمنو): به خاطر شادابی و تازگی مواد اولیه‌اش، خوراکی است بسیار مقوی و سالم‌.

سماق: دشمنان را از بین برده و زندگی را بر آنان تلخ و ناراحت می‌کند‌.

هفت میوه: هفت میوه كه عبارت است از انار، انگور، پرتقال، نارنگی، مدنی MADANI ( لیمو شیرین) نارنج و سیب، از ملزومات سفره نوروز در ارسنجان محسوب مي‌شود‌.

از مهمترين ملزومات سفره نوروز، قرآن و آئينه است. در ارسنجان معمولا تخم‌مرغي رنگ شده روز آينه قرار مي‌دهند و معتقد هستند كه با تحويل سال، تخم‌مرغ حركت خواهد كرد‌.

کلوچه و مسقطی (شیرینی سنتی ارسنجان)، نال شیرین، بشقابی تخم مرغ پخته رنگی، تنگی که چند ماهی قرمز در آن شناور و شمع‌های رنگارنگ، از ديگر اجزاي سفره هفت سين است‌.

مادر شمع‌ها را معمولا به تعداد افراد خانواده در سفره چيده و روشن مي‌كند و هنگام خاموش كردن شمع‌ها، با دو برگ درخت نارنج شعله را خاموش مي‌كنند .

وقت تحويل سال، اعضاي خانواده با لباس‌هاي نو (مرتب و پاكيزه) گرداگرد سفره مي‌نشينند و بزرگترين عضو خانواده دعاي تحويل سال را بلند مي‌خواند و ديگران تكرار مي‌كنند .

یا مقلب القلوب و الابصار                یا مدبر الیل و النهار

یا محول الاحول و الاحوال                حول حالنا الی احسن الاحال

ای دگرگون کننده قلب‌ها و دیده‌ها، ای تدبیرگر شب‌ها و روزها، ای متحول کننده سال‌ها و حالت‌ها، حالات ما را به نیکوترین حالات تبدیل بنما .

این دعا بر چهار نکته اساسی دلالت دارد: تحول، محور تحول، متحول کننده و هدف تحول. اين چهار نكته اصل و اساس زندگي و تلاش براي تحول آن محسوب مي‌شود‌.

 

دیگر کارهای هنگام تحویل سال

هنگام تحویل سال همه لباس نو می‌پوشند به اصطلاح طوق نو بر گردن مي‌اندازند !

هنگام تحول سال سکه‌ای در دست می‌گیرند که تا پایان سال دستشان بی پول نشود‌.

بسياري از مردم شيراز و فارس و ارسنجان هنگام تحویل سال يا بلافاصله بعد از آن به زيارت اماکن مقدس مي‌شتابند تا زندگي آنان بركتي از وجود آن بزرگوار گيرد .

 

آداب مردم بعد تحویل سال

درویشان چهل، پنجاه سال پیش از این، در ایام نوروز بیکار نمی‌نشستند. چادر سفیدی در خانه متمکنین نصب می‌کردند و اشعاری می‌خوانند و تا چيزي از صاحب خانه نمی‌گرفتند نمی‌رفتند‌‌.

وای بر احوال صاحب خانه‌ای که عیدی به آنان نمي‌داد. این جا بود که درویش در بوقش می‌دمید و در اصطلاح بوق صاحب خانه را می‌زد و این بوق صدای بدی داشت. البته کمتر صاحب خانه‌ای راضی می شد که بوقش را بزنند‌.

بود بر درب سرای اغنیا                               خیمه درویش و بوق منتشا

گر نمیدادند عیدی،آن فقیر               بادها می‌کرد در ‌شاخ نفیر​ 

این ترانه عامیانه " درويشم، كلاه‌ ريشم، تا نسونم، رد نمي‌شم" در فارس بین مردم رایج است که احتمالا ريشه آن همين داستان است‌.

عیدی دادن و عیدی گرفتن نزد ارسنجانی ها مرسوم بوده و هست‌.مخصوصا جوانانی که نامزد دارند،‌ شب عید برای نامزدشان عیدی می‌فرستند. کسانی که دخترانشان را به خانه بخت فرستاده‌اند، عید اول برای آنها عیدی می‌فرستند‌.صبح عید بعضی به گورستان می‌روند. ضمن خواندن فاتحه بر سر قبر عزیرانشان به مستحقین صدقه می‌دهند، بعضی همراه خود گل و سبزه نوروزی برده و روی قبر می گذارند‌.

خانواده‌هایی که عزادار باشند، بعضی عید اولشان باشد عید نمی‌گیرند و رسم است که صبح عید تمام اقوام و بستگان به دیدن خانواده عزادار می‌روند و به آنها سر سلامتی می‌دهند. معمولا در این مجلس از شیرینی خبری نیست و از مهمانان تنها با چای یا شربت و در سالهای اخیر با میوه (پرتقال، نارنگی، سیب) پذیرایی می‌کنند‌.

بعد از تحویل سال ارسنجانی ها به دید و بازدید هم می‌روند. این کار را اول از بزرگترها شروع می‌کنند بعد نوبت به بقیه می رسد‌.

 
.
نظرات و یادداشت ها
افزودن نظر جدید
نام و نام خانوادگی:
ایمیل:
متن پیام:



تصویر فوق را وارد کنید


ادارات مسئول درپیشگیری از بروز حوادث جاده ای وترافیکی در ارسنجان،گرد هم آمدند.
درادامه بهره برداری ازطرح های تحول سلامت ،یک باب خانه پزشک ویک خانه بهداشت با حضور فرماندار ومسئولین محلی شهرستان ارسنجان،افتتاح شد.
با گذشت هشت ماه از آغاز فعالیت مرکز بهار نکو در ارسنجان،بیش از550 نفر از خدمات این مرکز ، بهره مند شده اند.
به مناسبت هفته دولت و عید سعید غدیر خم، تیم سیار انتقال خون فارس در شهرستان ارسنجان، حضور یافت.
11 طرح عمرانی در شهرستان ارسنجان در آیینی به مناسبت هفته دولت با اعتباری افزون بر 130 میلیارد ریال به بهره برداری رسید.