ارسال شده توسط :

منبع :

سايت خبري همشهري

زمان ارسال :

شنبه,5 دی 1394

هنرمندان ارسنجان

نهج البلاغه ارسنجاني

محمد حسين ارسنجاني

خوشنويسان ارسنجان

خطاطان ارسنجان

آشنایی با نهج‌البلاغه ارسنجانی

نسخه خطی کتاب شریف نهج‌البلاغه از آثار نفیس دوره قاجاریه است. این اثر فاخر نمونه ارزنده‌ای از هنر کتاب‌آرایی این دوره زمانی را به نمایش می‌گذارد. این اثر همچنین مرکز ثقل مهمی در معرفی هنرمندان شیرازی است، زیرا اوج توانمندی هنری خوشنویسی (در خطوط نسخ و ثلث)، تذهیب و ترصیع و تجلید هنرمندان شیرازی در آن به کار گرفته شده است.
پرتال جامع شهرستان ارسنجان:

 

نهج البلاغه ارسنجاني

دوره زمانی در شکل‌گیری اثر پنج سال بوده و تمام فرآیند آفرینش هنری آن در کاغذ دو رو انجام شده است. کتاب از نظر حاشیه‌نگاری ادیبانه ممتاز بوده و آن را می‌توان اثری ویژه دانست. اهتمام ناشر و صاحب نسخه در چاپ آن روزگار فعلی، امری مغتنم و ارزشمند است. خوشبختانه کیفیت بالای چاپ موجب شده است که علاقه‌مندان نسخه‌های خطی با کتابی که اثر را می‌توان تلاقی هنرهای بصری نامید، آشنایی بیشتری حاصل کنند.

کتاب نفیس نهج‌البلاغه به خط ارسنجانی در قطع وزیری نگاشته و منتشر شده است و هنرمندان صاحب‌نامی که هر کدام از مشاهیر و قله‌نشینان طراز اول رشته خود در دوره قاجار بوده‌اند، در آن هنر‌نمایی کرده‌اند. تهیه این کتاب به سفارش و حمایت قوام‌الملک، حاکم شیراز انجام گرفته است.

نسخه خطی نهج‌البلاغه به خط زیبای نسخ، اثر قلم گردانی مرحوم محمد‌حسین ارسنجانی است که تاریخ ۱۳۱۸ هجری قمری در آن، سال کتابت این اثر ارزشمند را بیان کرده است. این نسخه خطی در قطع وزیری و اندازه صفحه ۲۷×۱۷ و با ۵۷۲ صفحه بر روی کاغذ مهره و آهار خورده دوره قاجاریه شکل گرفته است. کتابت اثر به صورت پشت و رو انجام شده که این صفت آن را به نسخه‌های خطی نفیس و کم‌نظیر تبدیل کرده است.

صفحه نخست یا لوح آغازین با تذهیب، تشعیر و مرصع کاری بسیار ظریف، گویی خواننده را برای دیدن موزه‏‌ای از هنرهای کتاب‌آرایی آماده می‏‌کند. به طوری که صحافی و تجلید آن این موزه را تکمیل و یکی از شاهکارهای کتاب‌آرایی را شکل داده است.

کتابت اثر به خط نسخ متأثر از شیوه‏ نسخ ایرانی و نماینده نامبُردار آن میرزا احمد نیریزی است. کرسی‌بندی محکم و چینش زیبا و حساب شده از مزایای این کتابت است. همچنین بستن هوشمندانه پایان هر سطر به دور از هر گونه تکلف موجب خوشخوانی و روان‏خوانی کلام حضرت مولی (ع) شده است. آنچه که مسلم است کاتبان، این اثر را با عشق به نیای روحانی خوشنویسان حضرت مولی‌الموحدین (ع) نگاشته‌اند. زیرا به پایان رساندن این اثر مفصل به مدت پنج سال، تنها در سایه توفیق و لطف الهی میسر بوده است.

این نسخه از نهج‌البلاغه دارای یک مزیت ویژه است که ارزش ادبی و محتوایی و حتی هنری آن را دو چندان می‏‌کند. به طوری که علاوه بر متن اصلی حاشیه‏‌های ادیبانه و ارزشمندی از ملاغلامحسین شیرازی در اطراف متن درج شده، که در قالب موّرب‌نویسی و نستعلیق دفتری در جهات مختلف به حرکت درمی‏‌آید و ضمن بیان مطالب مؤلف و حاشیه‌نگار آن، آرایش تازه‏‌ای از صفحه‌آرایی (نسخ و نستعلیق) را پیش روی علاقه‏‌مندان قرار می‏‌دهد.

 

مرحوم زنده‌یاد مهدی بیانی در مورد محمدحسین ارسنجانی چنین آورده است: از خطوط او دیده‌ام: قرآن رحلی کوچک جلد روغنی ممتاز، شش صفحه اوّل مذهب و مرصع ممتاز، نسخ کتابت خوش با رقم «... حسین بن علی عسگر ارسنجانی...» سال ۱۲۸۵ در کتابخانه ملک.

نهج البلاغه ارسنجاني

ذکر این تاریخ نشان می‌دهد که مرحوم محمد‌حسین ارسنجانی سی و سه سال قبل از کتابت نهج‌البلاغه با نگارش قرآن به خط نسخ خوش، خود را به جامعه هنری به خوبی شناسانده بود.

نهج‌البلاغه هنرمندان شیرازی از نفیس‌ترین و هنری‌ترین نسخه‌های نهج‌البلاغه است. این کتاب از قدمت تاریخی برخوردار بوده و در چاپ، سعی ناشر بر آن بوده که نکات و تمهیدات ذیل رعایت شود:

۱- اندازه کتاب عینا در چاپ رعایت شده است.

۲- رنگ‌های استفاده شده در حد ممکن نزدیک به اصل است.

۳- انعکاس خط به دلیل ریز بودن، به صورت عینی و در سلامت کامل رعایت شده به گونه‌ای که ملموس و احساس قلم به خوبی حسّ شدنی است.

۴- تفکیک رنگ‌ها به خوبی انجام شده و بهترین حالت چاپ در آن قابل رؤیت است.

۵- اسکن صفحات کتاب با حوصله و دقت خاص انجام شده و سعی بر این بوده که به اصل نسخه هیچ گونه آسیبی وارد نشود. با بهره‌گیری از اسکن مخصوص کتاب‌های نفیس نیازی به گشایش ۱۸۰ درجه نبوده و فقط با گشایش ۹۰ درجه این کار میسر شده و فشاری به شیرازه کتاب وارد نشده است.

۶- تفکیک رنگ‌های زمینه شامل شنگرف، لاجورد، مشکی و طلا به درستی مورد توجه قرار گرفته و تفاوت‌ها با نسخه اصل به کمترین حالت ممکن رسیده است.

۷- با نمونه‌گیری‌های انجام شده، رنگ‌ها به خوبی و با حلاوت و شادابی نزدیک به اصل اثر به چاپ رسیده است.

۸- از نظر اندازه، کتاب کاملاً یک به یک و به اندازه نسخه خطی چاپ شده تا بیننده تفاوتی از نظر اجرا با اصل اثر احساس نکند.

۹- اجرای ساخت جلد با نفاست تمام انجام پذیرفته و صحافی با دوختن چند سوزنه و تدارک شیرازه مناسب صورت گرفته است. همچنین قاب و جعبه‌ای درخور، برای کتاب تهیه شده که نفیس و شبیه به اصل نسخه است.

این موارد از مزایای نسخه چاپی است که بسیاری از ویژگی‌های ممتاز نسخه خطی را در خود جمع کرده است.

  • ویژگی‌های نهج‌البلاغه نفیس ارسنجانی

۱- نفیس‌ترین و هنری‌ترین نسخه نهج‌البلاغه موجود به زعم بزرگان هنرِ معاصر.

۲- همکاری گروهی و عزم جمعی قله‌نشینان هنر نگارگری و خوشنویسی دوره قاجار در تولید این اثر.

۳- خط نسخ استاد محمدحسین بن علی عسکر ارسنجانی، به نظر اساتید فن، اوج قله خوش‌نویسی نسخ ایرانی است. (خط نسخ ایرانی نسبت به خطوط نسخ عربی و عثمانی و هندی از ملاحت بیشتری برخوردار است که متأسفانه مغفول مانده و مورد بی‌مهری روزگار قرار گرفته).

۴- خط نستعلیق استاد علی نقی شیرازی بی‌تردید جزء بهترین شاهکارهای هنر کتابت و حاشیه‌نگاری در ایران به شمار می‌رود. کتابت این استاد در حاشیه کتاب نفیس نهج‌البلاغه در قطع کتابت خفی است. اساتید و کارشناسان خوشنویسی، کتابت این استاد را بی‌نظیر و معجزه‌وار قلمداد می‌کنند.

۵- کتاب‌آرایی، حل کاری طلا و تذهیب و تجلید توسط استاد محمود مذهب‌باشی، یکی دیگر از ارکان ممتاز این کتاب شریف است. ایشان یکی از برجسته‌ترین مذهبان تاریخ هنری ایران به شمار می‌آیند و شاهکار هنری خودشان را در این اثر به جامعه ایران تقدیم کرده‌اند.

۶- با توجه به رقم‌های موجود در نسخه خطی- سال ۱۳۱۸ تا ۱۳۲۲ (هجری قمری) - می‌توان استنباط کرد که کتابت و نگارگری آن حداقل ۵ سال به درازا کشیده است.

۷- شناسایی و تایید اصالت این نسخه در زمره بزرگترین کشف هنری دهه اخیر در حوزه کتب نفیس محسوب می‌شود.

.
نظرات و یادداشت ها
افزودن نظر جدید
نام و نام خانوادگی:
ایمیل:
متن پیام:
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، به مناسبت گرامی داشت روز جهانی تئاتر با حضور هنرمندان عرصه تئاتر ، پیشکسوتان هنری ، مسوولین و مردم هنر دوست شهرستان ارسنجان مراسمی در تالار اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد .
سرپرست شبکه بهداشت ودرمان ارسنجان، در جلسه شورای اداری شهرستان ارسنجان،خواستار مشارکت سایر سازمان ها،ادارات ونهادها ،در تشکیل مجمع شهرستانی سلامت ،شد.
با رای مردم ، حسین نعمتی، اکرم یارمحمودی،مصطفی رحیمی،ابوذر نعمتی و اسدالله رضایی به عنوان نمایندگان مردم در پنجمین دوره شورای اسلامی شهرستان ارسنجان معرفی شدند.
شمارش آراء انتخابات ریاست جمهوری با پیروزی «شیخ اعتدال» به پایان رسید.
حسین نعمتی، اکرم یارمحمودی،مصطفی رحیمی،ابوذر نعمتی و اسدالله رضایی حایز اکثریت آرای انتخابات شورای اسلامی شهر ارسنجان شدند . سایر آمار رای های اخذ شده به ترتیب الفبایی کاندیداهای شورای شهر ارسنجان عبارت است از: